Gebelik Takibi
Gebelik takibi, gebeliğin anne ve bebek açısından düzenli izlenmesidir. İlk ultrason haftayı ve yerleşimi doğrular. Sonraki kontroller tansiyon, büyüme ve taramaları aynı takvime oturtur.
Son tıbbi değerlendirme: 01.10.2026
İlk yayın: 01.10.2026
Revizyon geçmişi: 01.10.2026, ilk yayın ve tıbbi değerlendirme.
Gebelik takibi, gebeliğin anne ve bebek açısından düzenli izlenmesidir. İlk ultrason genellikle 6–8. haftada yapılır ve gebelik haftasını netleştirir. Sonraki kontroller tansiyon, kilo, kan ve idrar ile bebeğin büyümesini izler. Tüp bebek gebeliğinde ilk haftalarda hormon desteği gerekebilir; sonrasında takip çoğu gebelikle aynı çizgiye gelir. Takvim kişiden kişiye, risk varsa daha sık planlanır.
Nasıl değerlendirilir?
Pozitif testle gelen kadında ilk iş, gebeliğin rahimde olduğunu ve haftanın son adetle uyup uymadığını görmektir. Kanama veya tek taraflı ağrı varsa bu ultrason aynı güne çekilir. Sakin bir gebelikte erken ultrason ile 11–14. hafta taraması iki ayrı iş yapar.
Tüp bebek gebeliğinde progesteron desteğinin ne zaman kesileceği transfer protokolüne bağlıdır. Kesildikten sonra izlem, kendiliğinden oluşan gebelikle aynı başlıklara oturur: tansiyon, büyüme, tarama ve annenin yakınmaları. Çoğul gebelik varsa takvim sıklaşır.
Takip neyi izler?
Takip, bebeğin büyüyüp büyümediğini ve annenin gebeliğe nasıl yanıt verdiğini aynı anda okur. Tansiyon, kilo, idrarda protein bulgusu, kan sayımı ve bebeğin hareketi bu okumanın parçalarıdır. Tek bir ultrason, gebeliğin tamamını anlatmaz.
WHO, olumlu bir gebelik deneyimi için sekiz temas önerir: 12. haftadan önce, sonra 20, 26, 30, 34, 36, 38 ve 40. haftalar. NICE ilk randevuyu 10. haftadan önce ister ve sıklığı kişiye göre ayarlar. Türkiye'de izlem, Sağlık Bakanlığı doğum öncesi bakım rehberiyle yürütülür. Risk varsa bu takvim sıklaşır, seyrekleşmez.
İlk ultrason ve haftanın doğrulanması
Erken ultrason, kesenin rahimde olduğunu, kalp atımını ve gebeliğin tekil mi çoğul mu olduğunu gösterir. Pratikte bu bakı çoğu kadın için 6–8. haftalara denk gelir. Haftanın en doğru ölçümü ise birinci trimesterde baş-popo mesafesidir.
Son adet tarihi ile ultrason birkaç gün ayrışırsa, birinci trimester ölçümü esas alınır. Bu tarih, tarama pencerelerini ve tahmini doğum gününü de kaydırır. İkili test 11 hafta 0 gün ile 13 hafta 6 gün arasında yapılır. Erken ultrason bu pencerenin yerine geçmez.
Kontrol takvimi nasıl kurulur?
Sakin bir gebelikte aralıklar başta daha geniştir, son ayda sıklaşır. Her ziyaret bir öncekinin sonucuna bakarak planlanır. Kanama, tansiyon yüksekliği, şeker, çoğul gebelik veya bebeğin küçük kalması aralığı kısaltır.
Rutin kanlar genellikle kan grubu ve antikor, tam kan sayımı, enfeksiyon taraması ve idrarı kapsar. Tiroid ve erken şeker taraması, öykü gerektiriyorsa öne alınır. Yirmi dördüncü haftadan sonra şeker taraması, 18–22. haftada ayrıntılı ultrason takvimin sabit duraklarıdır.
Her kontrolde neye bakılır?
Annenin tansiyonu, kilosu ve yakınması her ziyaretin girişidir. Baş ağrısı, görme bulanıklığı, karnın üst kısmında ağrı, ani şişlik ve bebeğin hareketinde azalma sıradan şikayet sayılmaz. Bu cümleler, bir sonraki randevuya bırakılmaz.
Bebekte kalp atımı dinlenir. İkinci yarıda rahim yüksekliği ve büyüme eğrisi izlenir. Ultrason her kontrolde şart değildir. Büyüme kuşkusu, kanama, su gelmesi veya hareket azalması varsa ultrason o gün yapılır. Tahmini ağırlığın hata payı vardır. Tek ölçüm, bebeğin küçük ya da iri olduğuna hükmetmez.
Tüp bebek gebeliği farklı mı izlenir?
İlk haftalarda evet. Transferden sonra progesteron desteği sürer ve erken ultrason yerleşim ile kalp atımını doğrular. Desteğin kesileceği hafta, taze veya dondurulmuş transfer protokolüne göre yazılır. Herkese aynı günde kesilmez.
Sonrasında izlem çoğu gebelikle aynıdır. Çoğul gebelik, ileri yaş veya ek bir hastalık varsa preeklampsi ve erken doğum açısından daha yakın bakılır. Tek embriyo ve sorunsuz seyir, gebeliğin tamamını yüksek risk etiketi altına koymaz.
Sık karıştırılan nokta
Gebelik haftası hesaplayıcı, son adet tarihine gün ekler. Bu bir tahmindir. Haftayı ultrason doğrular. Hesaplayıcı ile ultrason ayrışırsa randevu günü ultrason tarihi esas alınır.
Her kanama da düşük demek değildir. Leke, düşük tehdidi ve dış gebelik aynı belirtiyle gelebilir. Ayırım, muayene ve ultrasonla yapılır. Kanamayı evde izlemek, yerleşimi bilinmeyen gebelikte güvenli bir plan değildir.
Kimler için değerlendirilir?
İki ultrason, iki iş
Erken ultrason ile tarama ultrasonu aynı çekim değildir. İkisi de gerektiğinde yapılır.
| Konu | Ne gösterir | Ne zaman |
|---|---|---|
| Erken ultrason | Yerleşim, kalp atımı, çoğul gebelik | Çoğu kadında 6–8. hafta |
| İkili test penceresi | Ense kalınlığı ve hafta doğrulaması | 11 hafta 0 gün – 13 hafta 6 gün |
| Ayrıntılı ultrason | Organların yapısal taraması | 18–22. haftalar |
Takip nasıl ilerler
Yerleşim ve hafta
Transvajinal ultrason keseyi, kalp atımını ve çoğul gebeliği arar. Kanama veya ağrı varsa bu bakı bekletilmez.
İkili test penceresi
Ense kalınlığı ve kan belirteçleri bu aralıkta anlamlıdır. Pencere kaçarsa ikinci trimester serum testi konuşulur.
Ayrıntılı ultrason ve şeker
Organ taraması 18–22. haftada, şeker taraması 24–28. haftada yapılır. Büyüme eğrisi bu dönemden itibaren izlenir.
Pozisyon, hareket, doğum planı
Bebeğin duruşu, Grup B streptokok taraması ve doğumun nasıl başlayacağı konuşulur. Aralıklar kısalır.
Riskler ve dikkat edilmesi gerekenler
Baş ağrısı, görme bozukluğu, karnın üstünde ağrı, ani şişlik, vajinal kanama, su gelmesi ve bebeğin hareketinde belirgin azalma bir sonraki kontrole bırakılmaz. Bu belirtiler aynı gün değerlendirme ister.
Kontrolsüz tansiyon ve gebelik şekeri, hem erken doğum hem bebekte büyüme sorunu riskini artırır. Takvimin sıklaşması, gebeliğin süremeyeceği anlamına gelmez. Riski erken görmek içindir.
Sık sorulan sorular
İlk ultrason neden 6–8. haftada yapılır?
Bu haftalarda kese, kalp atımı ve gebeliğin rahimde olup olmadığı görülebilir. Daha erken bir bakı, kalp atımı henüz beklenmezken yanlış kaygı yaratabilir. Kanama veya ağrı varsa tarih öne çekilir.
Her kontrolde ultrason gerekir mi?
Hayır. Sakin gebelikte ultrason belirli duraklarda yapılır. Büyüme kuşkusu, kanama, su gelmesi veya hareket azalması varsa o gün eklenir. Dinlenen kalp atımı, her ziyaretin ultrasonu değildir.
Tüp bebek gebeliği normal gebelik gibi mi izlenir?
İlk haftalarda hormon desteği ve erken ultrason vardır. Destek kesildikten sonra başlıklar aynıdır: tansiyon, büyüme, tarama ve annenin yakınmaları. Çoğul gebelik takvimi sıklaştırır.
Kontrolleri aksatırsam ne değişir?
Tansiyon yüksekliği, gebelik şekeri ve büyüme geriliği belirti vermeden ilerleyebilir. Takip, bu tabloları şikayet çıkmadan yakalamak içindir. Riskli bir gebelikte aralık daha da kısadır.
Kaynaklar
- WHO. WHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience. 2016.
- NICE. Antenatal care (NG201). 2021.
- ISUOG. Practice Guidelines: performance of first-trimester fetal ultrasound scan. Ultrasound in Obstetrics & Gynecology, 2013.
- ISUOG. Practice Guidelines (updated): performance of the routine mid-trimester fetal ultrasound scan. Ultrasound in Obstetrics & Gynecology, 2022.
Bu sayfa genel bilgilendirmedir. Tanı ve tedavi kararı muayene, görüntüleme ve güncel kılavuzlarla verilir; buradaki anlatım onun yerini tutmaz.