Ölçüm günü
İkinci ile beşinci gün dışı bir bakışta seçilmiş büyük folikül havuza karışır ya da küçükler kaçırılır. Pencere kaçtıysa sayım sonraki uygun güne bırakılır.
Test
Antral Folikül Sayımı (AFC)
Antral folikül sayımı, erken adet günlerinde ultrasonda görülen küçük foliküllerin toplamıdır. Bu sayfa sayının nasıl alındığını, AMH ile neden birlikte okunduğunu ve tek başına neyi yazmadığını anlatır.
“Antral folikül sayısı o ay kaç yumurtanın çatlayacağını söylemez; AMH ile birlikte uyarıma yanıtı tahmin eder.”
Kısa cevap · AFC nedir?
Antral folikül sayımı, erken adet günlerinde her iki yumurtalıktaki 2–10 mm foliküllerin toplamıdır. AMH ile birlikte yumurta rezervini ve uyarıma yanıtı tahmin eder. Tek bir sayı yumurta kalitesini veya o ay gebe kalınıp kalınmayacağını yazmaz. Ölçüm günü, cihaz ve sayan kişi sonucu kaydırabilir; AMH ile uyumsuzsa bakış yinelenir.
Antral folikül sayımı neyi sayar?
Antral foliküller, ultrasonla seçilebilen küçük, sıvı dolu yapılardır. Sayıları, o dönemde uyarılabilecek folikül grubunun büyüklüğünü yansıtır. Toplam, sağ ve sol yumurtalık birlikte alınır. 2 mm’den küçük olanlar güvenle sayılamaz. 10 mm’yi aşanlar bu havuzun parçası olarak yazılmaz.
Bu sayı, o ay kaç yumurtanın çatlayacağını bire bir söylemez. Doğal döngüde genellikle bir folikül seçilir, diğerleri kaybolur. Tüp bebekte ise ilaç, bu gruptan daha fazlasının büyümesini ister. Sayım bu yüzden yanıt beklentisinin parçasıdır, gebelik vaadi değildir.
Ne zaman sayılır?
Bakış transvajinal ultrasonla, erken foliküler dönemde yapılır. En tutarlı pencere adetin ikinci ile beşinci günüdür. Adet düzensizse veya hap kullanılıyorsa bu pencere kayar. O gün yumurtalıkta zaten büyümüş bir folikül varsa sayım o döngü için ertelenebilir.
Sayım kişiye ve cihaza bağlıdır. Aynı kadın, aynı sabah, iki gözlemcide birkaç folikül oynayabilir. Bu oynama, çok düşük ile çok yüksek arasındaki ayrımı genellikle bozmaz. Sınırdaki bir sayıyı ise değiştirebilir. Rapor, damgadan çok aralık olarak okunur.
Sonuç nasıl yorumlanır?
Aşağıdaki şema bir tanı cetveli değildir. Literatür iki ucu konuşur: toplamın yaklaşık beş ile yedi folikülün altında kalması az yanıt riskiyle, yirmi ve üzeri aşırı yanıtla anılır. Ortada evrensel bir normal eşik yoktur. Sayı, AMH ve yaş olmadan protokol açmaz.
AMH kanın, sayım ultrasonun verdiği haberdir. İkisi aynı yöndeyse beklenti daha sağlamdır. İkisi birlikte düşükse az yumurta şaşırtmaz. İkisi birlikte yüksekse aşırı yanıt planı öne alınır. Uyumsuzlukta önce kit, gün ve hap sorulur. Bu üçü kapanmadan doz yazılmaz.
Az yanıt yaklaşık 5–7’nin altı
Sınır birkaç foliküllük oynama
Birlikte okunur AMH ile aynı yön
Kalabalık yaklaşık 20 ve üzeri
Sonucu etkileyen faktörler
Gözlemci ve cihaz
Aynı sabah iki sayım birkaç folikül oynayabilir. Uç değerler genellikle yerinde kalır. Sınırdaki toplam ise değişebilir.
Doğum kontrol hapı
Hap altındaki sayı geçici düşüktür. Bu tablo, hap bırakıldıktan sonraki havuzla aynı okunmaz.
AMH ile uyumsuzluk
Kan başka kitle çalışmış veya ultrason geç bir günde yapılmış olabilir. Tekrar, aynı döngünün uygun gününe konur. Tek test diğerini silmez.
Tek başına neyi göstermez?
- O ay çatlayacak yumurta sayısını yazmaz.
- Yumurta kalitesini göstermez.
- Tüpün açık olduğunu kanıtlamaz.
Az sayı gebeliği kapatır mı?
Ultrasonda görülen her siyah halka, o ay çıkacak bir yumurta değildir. Antral folikül adaydır. Doğal döngüde bir tanesi büyür. Az sayı, yumurtlama sürdüğü sürece doğal gebeliği kapatmaz. Az yanıt beklentisi tüp bebekteki toplanacak yumurta içindir.
Yirmi ve üzeri bir toplam daha kaliteli yumurta vaadi de değildir. PCOS zemininde doz düşük başlar. Sayım tüpün açıklığını da göstermez. Rezerv iyi diye film ve sperm analizi atlanmaz.
Sayı, dozun tavanını haber verir. Karar AMH, düşük AMH veya tüp bebek ile birlikte kurulur.
İlgili testler
Kaynaklar
- Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. Testing and interpreting measures of ovarian reserve: a committee opinion. Fertility and Sterility, 2020.
- ESHRE Reproductive Endocrinology Guideline Group. Ovarian stimulation for IVF/ICSI. Human Reproduction Open, 2020.