Laparoskopi
Laparoskopi, karın duvarındaki küçük kesilerden kamera ve aletlerle yapılan kapalı ameliyattır. Endometriozis, kalıcı yumurtalık kisti, dış gebelik ve seçilmiş miyomlarda hem tanı hem tedavi sağlar.
Son tıbbi değerlendirme: 01.10.2026
İlk yayın: 01.10.2026
Revizyon geçmişi: 01.10.2026, ilk yayın ve tıbbi değerlendirme.
Laparoskopi, göbek çevresinden girilen bir kamera ile karın içinin görülmesidir. Endometriozis odağı, çikolata kisti, dış gebelik ve uygun miyom bu yolla tedavi edilebilir. İnfertilitede ilk test değildir; ultrason ve rahim filmi öndedir. Açık ameliyata göre kesi küçüktür, ama anestezi ve giriş yaralanması riski vardır. Aynı gün veya bir gece yatışla taburculuk çoğu olguda planlanır.
Nasıl değerlendirilir?
Laparoskopiyi gebe kalamamanın tarama ameliyatı olarak yazmayız. Tüpler rahim filmi veya ultrasonla, yumurtalık rezervi hormon ve antral folikülle değerlendirilir. Kapalı ameliyat, ağrısı ilaçla geçmeyen endometrioziste, kalıcı kistte veya dış gebelikte konuşulur.
Giriş tekniği, önceki kesi ve yapışıklık öyküsüne göre seçilir. RCOG, giriş yaralanmalarının çoğunun ilk trokar anında olduğunu hatırlatır. Bu risk küçük diye yok sayılmaz; işlemden önce açıkça söylenir.
Kapalı ameliyat neyi görür?
Karın karbondioksitle şişirilir, kamera rahmi, tüpleri, yumurtalıkları ve karın zarını gösterir. Yüzeyel endometriozis odakları ultrasonda görünmeden burada görülebilir. Çikolata kisti, kistadenom ve dermoid uygun olguda aynı seansta çıkarılır.
Tanısal laparoskopi yalnızca bakar. Operatif olan odakları temizler, kisti ayırır, dış gebeliği tedavi eder veya miyomu çıkarır. İkisinin süresi ve iyileşmesi aynı değildir. Ne yapılacağı, görüntüleme ve öyküyle baştan çerçevelenir; ameliyat sırasında beklenmedik bulgu olursa sınırlar önceden konuşulmuş olur.
Kimde yeri vardır, kimde yoktur?
ESHRE, endometriozis tedavisine başlamak için her kadına laparoskopi şart koşmaz. İlaçla kontrol edilemeyen ağrı, bağırsak veya üreter tutulumu ve rezervi göze alarak kist çıkarılması gereken olgu cerrahiye adaydır.
İnfertilitede ilk basamak ameliyat değildir. Açıklanamayan olguda yıllarca süren tanısal laparoskopi, tüp bebek zamanını geciktirebilir. Dış gebelik, torsiyon ve aktif kanama ise elektif planın dışındadır ve aynı gün değerlendirilir.
İyileşme nasıl olur?
Birçok jinekolojik laparoskopi aynı gün veya bir gece yatışla biter. Omuz ağrısı, diyaframı irrite eden gazdan gelir ve birkaç günde geriler. Küçük kesiler bir hafta içinde kapanmaya başlar. Ağır kaldırma ve ilişki süresi işlemin büyüklüğüne göre söylenir.
İş ve araba kullanımı anesteziye göre değişir. Sedasyon veya genel anestezi alan kişi o gün araç kullanmaz. Ateş, artan karın ağrısı, baygınlık veya yara yerinden kötü kokulu akıntı kontrole bırakılmaz.
Ne zaman açık ameliyata geçilir?
Çok büyük rahim, yaygın yapışıklık, kontrol edilemeyen kanama veya şüpheli kitlenin bütünlüğü laparoskopiden açık cerrahiye geçiş nedeni olabilir. Bu ihtimal işlemden önce söylenir. Geçiş, baştan yanlış yöntem seçildiği anlamına gelmez.
Miyomektomide yol, miyomun sayısı ve yerine bağlıdır. Histerektomi de uygun olguda kapalı yapılabilir. Yöntem, kesinin küçüklüğüne göre değil, güvenli görüşe göre seçilir.
Sık karıştırılan nokta
Laparoskopi histeroskopinin karın versiyonu değildir. Histeroskopi rahim içine, laparoskopi karın boşluğuna bakar. Polip için kapalı karın ameliyatı, çikolata kisti için yalnızca rahim içi kamera yetmez.
Normal laparoskopi her ağrıyı açıklar diye beklenmez. Ağrı sürerse adenomyozis, bağırsak ve kas kaynaklı nedenler ayrıca durur. Temiz bir ameliyat, şikayetin bittiği anlamına gelmez.
Kimler için değerlendirilir?
Kapalı ve açık yol
Küçük kesi tek başına amaç değildir. Güvenli görüş yolu belirler.
| Konu | Laparoskopi | Açık ameliyat |
|---|---|---|
| Kesi | Birkaç küçük delik | Karın duvarında daha uzun kesi |
| Ne zaman | Görüş yeterli ve doku uygunsa | Çok büyük rahim, yoğun yapışıklık, kanama |
| İyileşme | Çoğu zaman daha kısa yatış | Kesi iyileşmesi daha uzun sürebilir |
Ameliyat nasıl planlanır?
Ağrı, kist, dış gebelik veya miyom
Ultrason ve öykü ameliyatın neyi değiştireceğini baştan yazar. Tanı merakı tek gerekçe olmaz.
Kan, anestezi ve önceki karın cerrahisi
Yapışıklık riski giriş yerini değiştirebilir. Gebelik dışlanır. İlaçlar anesteziyle gözden geçirilir.
İlk trokar en riskli andır
Kamera yerleştirildikten sonra aletler çalışır. Beklenmedik bulguda önceden konuşulan sınıra uyulur.
Omuz ağrısı ve kesi bakımı
Artan ağrı, ateş veya baygınlık ertelenmez. Kontrol, yapılan işlemin büyüklüğüne göre planlanır.
Riskler ve dikkat edilmesi gerekenler
Giriş sırasında bağırsak, mesane veya damar yaralanması seyrektir ama ciddidir. Önceki ameliyat bu riski artırır. RCOG, ilk trokarın bu yaralanmaların çoğunun zamanı olduğunu belirtir.
Enfeksiyon, kanama, anestezi reaksiyonu ve açık ameliyata geçiş diğer risklerdir. Çikolata kisti çıkarılırken yumurtalık rezervi azalabilir. Bu bedel, ağrının kazancıyla birlikte konuşulur.
Sık sorulan sorular
Laparoskopi aynı gün eve dönüş müdür?
Birçok tanısal ve küçük operatif işlemde evet. Büyük miyom, kanama veya geçiş olursa yatış uzar. Taburculuk saati işlem bitmeden garanti edilmez.
İzler kalır mı?
Küçük kesiler zamanla solar. Keloid eğilimi olan ciltte iz daha belirgin kalabilir. İz, açık ameliyatın uzun kesisiyle aynı değildir.
Ne zaman banyo yapılır?
Kısa duş çoğu olguda ertesi gün mümkündür. Küvet, havuz ve deniz, kesiler kapanana kadar ertelenir. Net gün taburculukta söylenir.
Endometriozis ameliyatla biter mi?
Odaklar temizlenince ağrı azalabilir, ama hastalık geri gelebilir. Ameliyat sonrası ilaç, özellikle gebelik istenmiyorsa, yine konuşulur.
Kaynaklar
- Becker CM ve ark. ESHRE guideline: endometriosis. Human Reproduction Open, 2022.
- RCOG. Green-top Guideline No. 49: Preventing Entry-related Gynaecological Laparoscopic Injuries. 2008.
- ACOG. Practice Bulletin No. 174: Evaluation and Management of Adnexal Masses. Obstetrics & Gynecology, 2016.
Bu sayfa genel bilgilendirmedir. Tanı ve tedavi kararı muayene, görüntüleme ve güncel kılavuzlarla verilir; buradaki anlatım onun yerini tutmaz.